FANDOM


Tw3 journal leshen

Leszy - demon z mitologii słowiańskiej. Był panem lasów i opiekunem dzikiej zwierzyny. W zależności od regionu znany pod różnymi imionami. Na zachodzie mówiono o nim Borowy, Boruta, na południu nazwano go Wilczym Pasterzem, podczas kiedy miano Leszego pochodzi ze wschodu.

Zamieszkiwał głęboko, w nieodstępnych rejonach lasów, borów i puszcz. Wierzono, że ukazuje się w jednej z dwóch postaci, ludzkiej bądź zwierzęcej. Jako człowiek przedstawiany był jako brodaty starzec, który odziany w skóry przemierzał dzikie ostępy na niedźwiedziu bądź wilku. Szczególną formą zwierzęcą leszego był niedźwiedź, chociaż mógł też zamieniać się w lisa bądź jelenia.

Ponieważ leszy był panem lasów i opiekunem dzikiej zwierzyny można go było rozgniewać ścinając święte drzewa. Natomiast myśliwy, który chciał zapewnić sobie bezpieczne łowy, powinien wcześniej złożyć leszemu ofiarę. Złamanie którejkolwiek z tych zasad mogło wywołać gniew tego demona. Od świstu wiatru przez szelest liści i trzeszczenie drzew, po wichury i połamane drzewa, to i inne odgłosy lasu uważano za przejaw aktywności leszego. A człowieka, który mu się naraził demon sprowadzał z właściwej drogi. Jednak leszy bywał też pomocny i bywało, że pomagał zbłąkanemu odnaleźć zagubioną ścieżkę.


Mitologia słowiańska
Bóstwa
Panteon Włodzimierza PerunDażbógChorsStrzybógSimargł[1]Mokosz[2]
Wschodniosłowiańskie SwarógJaryłoKostromaRodWeles (Wołos) • PerepłutKupała (?[3]) • Kolęda (bóstwo) (?[4]) • DyjUsień
Bóstwa prapolskie i czeskie JaszŁadoDzidzilela (Łada, Lela) • NyjaPogodaŻywieDziewannaMarzanna (Morana) • Jan SobótkowyLel i PolelVarpul
Bóstwa Słowian nadbałtyckich i serbołużyckich ŚwiętowitRujewitPorewitPorenutŻywiaSwarożycJarowitRadogostProwePogwizdCzarnogłówCzarnobógBiałobóg (?[5]) • TrzygłówFlins[6]Krodo [7]PripegalMiklos (?[8]) • Bogowie kaszubscy
Południowosłowiańskie KresnikTrotPerperunaKurent
Demonologia
Demony powietrzne AżdachaĆmokChałaZduchaczGradLatawicaObłoczycaOmacnicaPłanetnik (Płamęta) • PoświstWietrzyca
Demony natury (leśne, górskie i polne) Baba JagaBaba grochowaBaba jagodowaPołudnicaBełtBłędne ognikiŁapiduchLeszyBoginkiDobrochoczyDziwożonaJaroszekLichoMiernikPolewikSporMiawkaWiłySamodiwaZagorkinia
Demony wodne BoginkiBaba wodnaBagiennikBrodaricaMamunaRusałkaUtopiecWodnikStichijaLamia
Demony domostw i dobra ŁaziebnikDomowik (Domocha) • DydkoBoboBucDworowyUbożeGumiennikKłobukKrasnoludkiKorgoruszeNareczniceStopanSkrzakPokućSkarbikNieśpiech
Demony zła i śmierci Biali ludzieBiesCzartGnieciuchHurbóżJędzaKikimoraMacicaMężykNocnicaPółnocnicaStrzygaTęsknicaTopielecUpiórUstrełWilkołakWisielecZagorkiniaZarazaZłydniaZmoraNawkiPoroniec
Regionalne LudkiWieszczyStolemyKrośniętaBorutaRoczitnikCiotaBòrówc i Bòrowô CiotaSzôlińcGòskĆmuch
Pół-demoniczne istoty i nadprzyrodzone byty Kwiat PaprociRarógPsiogłówŻmij
Święta
Wiosenne Jare GodyOstatkiStadoZielone ŚwiątkiŚwięto Jaryły
Letnie Święto PerunaNoc Kupały
Jesienne Dożynki
Zimowe Szczodre GodyBabidien
Obchodzone niezależnie od pory roku DziadySlavaSwaćba

  1. Hipotetycznie dwa bóstwa: Siem i Rgieł
  2. Znana również prawdopodobnie, jako "Matka Ziemia"
  3. bóstwo hipotetyczne, najprawdopodobniej jego kult nie istniał w czasach pogańskich, a jego postać została wykreowana dużo później
  4. bóstwo hipotetyczne, istnieje dziś marginalizowana teoria o pochodzeniu zwyczaju kolędowania od bóstwa "Kolędy"
  5. Bóstwo hipotetyczne na zasadzie analogii do Czarnoboga
  6. Bóstwo o wątpliwej autentyczności
  7. Starsze wzmianki przedstawiają go, jako bóstwo germańskie, zaś późniejsze - jako słowiańskie
  8. bóstwo poświadczone jedynie w legendach o górze św. Jana
Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.