Utopce (mit. słowiańska) - Demony słowiańskie znane na obszarze całej słowiańszczyzn. Ich nazwa wywodzi się od nazwy "utopić" (przyczynić się świadomie do uduszenia się danej osoby pod wodą). Dzielą pewne cechy z wodnikami i topielcami, co daje podstawy do utożsamiania ich z innymi demonami wodnymi. Wbrew powszechnej opinii nie były całkowicie złe. Mogły podrzucić dobremu i pobożnemu człowiekowi mały upominek. Duszę niektórych poronionych płodów i utopionych ludzi, gdy nie dostały się do Nawii, stawały się Utopcami.

Charakterystyka

Mają wygląd wysokich, niezwykle chudych ludzi o zielonej, oślizgłej, oblepionej błotem skórze, dużej głowie i ciemnych włosach. Można ich wtedy zobaczyć suszących się lub iskających. Czasami oddalają się od zbiorników wodnych, ale bez względu na to jak daleko odejdą wiecznie ociekają wodą zaś w miejscu gdzie zatrzymają się choć na chwilę pozostaje po nich potężna kałuża.

Podobnie jak wodniki, Utopce uwielbiają wciągać pod wodę kąpiących się ludzi. Potrafią ich także przywoływać w taki sposób, że ci nie mogą się oprzeć chęci wejścia do wody i w rezultacie topią się sami. Nie gardzą także przeprawiającymi się na drugi brzeg zwierzętami. W czasie nowiu, gdy z braku księżyca, magiczna osłona więżąca Utopce zanika, wychodzą na ląd i stają się miłośnikami zagadek, a im zagadka trudniejsza tym bardziej ich interesuje. Nie znoszą jednak oszustów, których karzą natychmiast i bez litości.


Mitologia słowiańska
Bóstwa
Panteon Włodzimierza PerunDażbógChorsStrzybógSimargł[1]Mokosz[2]
Wschodniosłowiańskie SwarógJaryłoKostromaRodWeles (Wołos) • PerepłutKupała (?[3]) • Kolęda (bóstwo) (?[4]) • DyjUsień
Bóstwa prapolskie i czeskie JaszŁadoDzidzilela (Łada, Lela) • NyjaPogodaŻywieDziewannaMarzanna (Morana) • Jan SobótkowyLel i PolelVarpul
Bóstwa Słowian nadbałtyckich i serbołużyckich ŚwiętowitRujewitPorewitPorenutŻywiaSwarożycJarowitRadogostProwePogwizdCzarnogłówCzarnobógBiałobóg (?[5]) • TrzygłówFlins[6]Krodo [7]PripegalMiklos (?[8]) • Bogowie kaszubscy
Południowosłowiańskie KresnikTrotPerperunaKurent
Demonologia
Demony powietrzne AżdachaĆmokChałaZduchaczGradLatawicaObłoczycaOmacnicaPłanetnik (Płamęta) • PoświstWietrzyca
Demony natury (leśne, górskie i polne) Baba JagaBaba grochowaBaba jagodowaPołudnicaBełtBłędne ognikiŁapiduchLeszyBoginkiDobrochoczyDziwożonaJaroszekLichoMiernikPolewikSporMiawkaWiłySamodiwaZagorkinia
Demony wodne BoginkiBaba wodnaBagiennikBrodaricaMamunaRusałkaUtopiecWodnikStichijaLamia
Demony domostw i dobra ŁaziebnikDomowik (Domocha) • DydkoBoboBucDworowyUbożeGumiennikKłobukKrasnoludkiKorgoruszeNareczniceStopanSkrzakPokućSkarbikNieśpiech
Demony zła i śmierci Biali ludzieBiesCzartGnieciuchHurbóżJędzaKikimoraMacicaMężykNocnicaPółnocnicaStrzygaTęsknicaTopielecUpiórUstrełWilkołakWisielecZagorkiniaZarazaZłydniaZmoraNawkiPoroniec
Regionalne LudkiWieszczyStolemyKrośniętaBorutaRoczitnikCiotaBòrówc i Bòrowô CiotaSzôlińcGòskĆmuch
Pół-demoniczne istoty i nadprzyrodzone byty Kwiat PaprociRarógPsiogłówŻmij
Święta
Wiosenne Jare GodyOstatkiStadoZielone ŚwiątkiŚwięto Jaryły
Letnie Święto PerunaNoc Kupały
Jesienne Dożynki
Zimowe Szczodre GodyBabidien
Obchodzone niezależnie od pory roku DziadySlavaSwaćba

  1. Hipotetycznie dwa bóstwa: Siem i Rgieł
  2. Znana również prawdopodobnie, jako "Matka Ziemia"
  3. bóstwo hipotetyczne, najprawdopodobniej jego kult nie istniał w czasach pogańskich, a jego postać została wykreowana dużo później
  4. bóstwo hipotetyczne, istnieje dziś marginalizowana teoria o pochodzeniu zwyczaju kolędowania od bóstwa "Kolędy"
  5. Bóstwo hipotetyczne na zasadzie analogii do Czarnoboga
  6. Bóstwo o wątpliwej autentyczności
  7. Starsze wzmianki przedstawiają go, jako bóstwo germańskie, zaś późniejsze - jako słowiańskie
  8. bóstwo poświadczone jedynie w legendach o górze św. Jana
Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA, o ile nie zaznaczono inaczej.